Đau bụng do viêm đại tràng

Đau bụng do viêm đại tràng

Đau bụng do viêm đại tràng

1. Đại cương

Viêm đại tràng là một hội chứng viêm diễn ra tại đại tràng. Viêm đại tràng mãn là một bệnh phổ biến trong các bệnh về đường tiêu hóa. Đặc trưng của bệnh là hiện tượng: viêm tấy, phù nề, thâm nhiễm tế bào viêm vào niêm mạc với sự tiến triển liên tiếp của quá trình teo đét niêm mạc, tổn thương mao mạch, thần kinh, và tổ chức hạch ở thành ruột kèm theo các rối loạn chức năng vận động, chế tiết, hấp thu của đại tràng. Viêm đại tràng mãn chỉ gây rối loạn chức năng dẫn tới đau bụng mà không có tổn thương thực thể niêm mạc đại tràng.

Trong Đông y, viêm đại tràng mãn tính thuộc phạm vi các chứng bệnh như phúc thống, tiết tả, lỵ tật, tràng phong, tang độc…

Viêm đại tràng mãn thường gây những cơn đau bụng âm ỉ cho bệnh nhân.

2. Nguyên nhân bệnh viêm đại tràng

2.1. Nguyên nhân viêm đại tràng theo Tây y

–        Nhiễm khuẩn đường ruột cấp do thương hàn, lị trực khuẩn, lị amip, và một số nhiễm trùng khác

–        Dị ứng, tự miễn (cơ thể tạo miễn dịch quá mức tấn công lại niêm mạc đại tràng của chính mình)

–        Rối loạn thần kinh thực vật (lúc đầu là rối loạn chức năng về sau thành tổn thương viêm loét…),

–        Nhiễm độc một số chất hóa học như: thyroxin, asen, photpho, nhiễm toan máu, ure máu cao…

2.2. Nguyên nhân viêm đại tràng theo Đông y

–        Ngoại tà lục dâm tức là những yếu tố bên ngoài xâm nhập vào cơ thể gây bệnh mà chủ yếu là phong, nhiệt, thử và thấp, trong đó thấp là thường gặp nhất.

–        Ẩm thực bất điều, nghĩa là ăn uống không điều độ, vệ sinh kém, tiêu thụ các loại thực phẩm có chứa nhiều chất béo: mỡ động vật, các đồ ăn nhanh, uống nhiều rượu, bia và các chất kích thích.

–        Yếu tố tinh thần đặc biệt là trạng thái lo lắng buồn phiền, cáu giận cũng là một trong những nguyên nhân của bệnh đại tràng.

–        Tỳ vị tố hư, thể chất suy nhược, tình trạng này diễn ra trong một thời gian dài.

Theo Lương y Nguyễn Hữu Toàn thì các nhân tố trên có tác dụng trực tiếp hoặc gián tiếp ảnh hưởng đến công năng của tỳ vị và đại tràng dẫn tới rối loạn quá trình tiêu hóa thức ăn, hấp thu dinh dưỡng và bài tiết các chất cặn bã dẫn tới bệnh viêm đại tràng.

3. Triệu chứng bệnh

Bệnh nhân bị viêm đại tràng thường xuyên mệt mỏi, ăn ngủ kém, chán ăn, đầy bụng, giảm trí nhớ, hay cáu gắt, có thể có sốt. Nếu bị bệnh nặng thì cơ thể gầy sút hốc hác.

Đau bụng là một triệu chứng thường gặp nhất của bệnh viêm đại tràng mãn. Đau bụng xuất phát ở vùng hố chậu hai bên hoặc vùng hạ sườn phải và trái, lan dọc theo khung đại tràng, thường đau quặn bụng từng cơn, có khi đau âm ỉ, khi đau thường mót đi ngoài, đi ngoài hoặc đánh hơi được thì giảm đau. Đau bụng có thể tăng lên sau khi ăn và trước khi đi đại tiện. Sau khi đại tiện thì hiện tượng đau bụng có thể giảm. Tuy nhiên cơn đau bụng dễ tái phát, dễ xuất hiện khi căng thẳng, lo lắng hoặc ăn uống thất thường. Bệnh nhân đi ngoài chủ yếu là phân nát, lỏng một hoặc nhiều lần trong ngày, phân có thể có nhầy máu hoặc không. Đôi khi táo bón xen kẽ, mót rặn, sau khi đi ngoài đau trong hậu môn.

Viêm đại tràng là bệnh dễ tái phát, dai dẳng, khó điều trị khỏi hoàn hoàn. Mỗi khi ăn phải thức ăn không hợp, lo nghĩ thì bệnh lại nặng lên. Nếu điều trị không tốt, cơ thể bị gầy yếu, ăn kém, có thể dẫn tới suy kiệt, tử vong.

4. Đông y điều trị bệnh viêm đại tràng

Theo Lương y Nguyễn Hữu Toàn Đông y điều trị viêm đại tràng dựa trên việc bổ tỳ ích tràng, thanh nhiệt hóa thấp, hoạt huyết hóa ứ. Ngoài ra điều trị viêm đại tràng cần đảm bảo tính toàn diện: ngoài việc dùng thuốc uống, có thể kết hợp với một số biện pháp như xoa bóp, bấm huyệt, châm cứu, và có chế độ ăn uống hợp lý, tập luyện thể dục thể thao đều đặn giúp tăng cường sức khỏe sẽ đạt được hiệu quả cao và thời gian điều trị ngắn.

Một số bài thuốc tham khảo điều trị hiệu quả bệnh viêm đại tràng

Bài 1: Đẳng sâm 16g, Bạch truật 12g, can khương 6g, hoàng liên 4g, nam mộc hương 12g, hậu phác 8g, bạch thược 12g, chỉ thực 8g, thảo 4g, binh lang 8g. (ngày 1 thang, sắc làm 2 lần)

Có thể áp dụng với trường hợp bị viêm đại tràng do nguyên nhân tỳ vị hư, bệnh nhân thường có cảm giác đau bụng dưới, bụng đau quặn, đại tiện lúc lỏng lúc táo, và đi ngoài có bọt nhầy.

Bài 2: Thược dược thang: Quế chi 4,0g, Thược dược 6,0g, Đại táo 4,0g, Sinh khương 4,0g, Cam thảo 2,0g. Ngày 1 thang sắc 2 lần

Bài thuốc này áp dụng cho trường hợp bệnh nhân viêm đại tràng kèm theo kiết lỵ, đau bụng và có cảm giác đầy hơi, chướng bụng.

Bài 3: Sơn dược 150g, Kha tử nhục 60g, Thạch lựu bì 60g. Đem tán thành bột mịn, mỗi ngày dùng 3 lần, mỗi lần 4,5g. Uống với nước đun sôi để nguội.

Tác dụng: Tư bổ tì vị, sáp tràng chỉ tả. Có thể áp dụng với trường hợp bệnh nhân sau khi ăn cảm thấy tức vùng bụng, có thể đau bụng dưới, đại tiện phân nát có lúc ra bọt, mệt mỏi, tự hãn, sắc mặt trắng bóng, lưỡi đỏ rêu dầy.

Share this post:

Related Posts

Leave a Comment